Krótka odpowiedź
Influencer marketing suplementów działa w Polsce, gdy twórców dobiera się pod kątem dopasowania widowni, w briefie dostają wyłącznie dozwolone oświadczenia zdrowotne, a każdy post jest wyraźnie oznaczony po polsku jako reklama, zgodnie z rekomendacjami UOKiK. Stosuj kody z pomiarem i płatne promowanie najlepszych treści, mierz przyrostową sprzedaż względem grupy kontrolnej i pamiętaj, że marka współodpowiada za słowa twórców.
Dlaczego twórcy napędzają sprzedaż suplementów w Polsce
Suplement diety to zakup oparty na zaufaniu. Klient nie zobaczy na półce, że produkt działa, kategoria jest zatłoczona, a wiele produktów na papierze wygląda podobnie. W takiej sytuacji ludzie pożyczają zaufanie od kogoś, kogo już obserwują: trenera, edukatora żywieniowego, rodzica, który pokazuje rodzinną codzienność, biegacza publikującego plany treningowe.
Dla marki z zagranicy wchodzącej do Polski twórcy wykonują trzy zadania, które trudno zrealizować inaczej:
- Tłumaczą markę. Nie etykietę, ale powód, dla którego warto się nią zainteresować. Polski twórca objaśnia produkt słowami, których używają polscy klienci.
- Tworzą popyt w wyszukiwarkach. Dobry post wysyła ludzi na Allegro, do aptek internetowych i do Twojego sklepu, gdzie wpisują nazwę marki. Ten popyt sprawia, że reszta planu kanałów zaczyna działać.
- Produkują treści do ponownego wykorzystania. Film twórcy, który dobrze radzi sobie organicznie, jest często najlepszą płatną reklamą w pierwszych miesiącach.
Haczyk polega na tym, że te same cechy, które czynią twórców przekonującymi, czynią ich ryzykownymi. Twórca mówi w pierwszej osobie, improwizuje i przesadza. W kategorii suplementów jedno zaimprowizowane zdanie o leczeniu, zapobieganiu czy łagodzeniu choroby może zamienić kampanię w problem prawny marki. To, jak podejmują decyzje polscy klienci, opisujemy w tekście jak Polacy kupują suplementy.
Platformy i poziomy twórców
Każda platforma pełni w kampanii suplementowej inną funkcję, a poziom twórcy decyduje o tym, co naprawdę kupujesz: zasięg, zaufanie czy treść.
| Platforma | W czym jest najlepsza | Typowe formaty | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Pokazywanie produktu w codziennej rutynie, powtarzalny kontakt z marką, sprzedaż na kody | Rolki, relacje z linkami, karuzele, reklamy partnerskie | Oznaczenia schowane w rogu relacji albo pod „więcej” | |
| TikTok | Szybki zasięg, dotarcie do nowych odbiorców, testowanie haczyków | Krótkie filmy, Spark Ads, transmisje na żywo | Wypowiadane oświadczenia, których nikt nie sprawdził przed publikacją |
| YouTube | Dogłębne wyjaśnienie, długi czas życia treści, ruch z wyszukiwarki | Integracje w dłuższych filmach, Shorts | Długie improwizowane fragmenty z niedozwolonymi oświadczeniami |
Na wszystkich trzech platformach myślimy w czterech poziomach:
- Nano- i mikrotwórcy - małe, zaangażowane społeczności, często niszowe (bieganie, trening siłowy, rodzicielstwo, zdrowie kobiet). Tani w przeliczeniu na post, mocni w zaufaniu, słabi w zasięgu. Najlepiej działają w grupach.
- Twórcy średniej wielkości - trzon większości kampanii suplementowych. Mają dość zasięgu, żeby ruszyć sprzedaż na kod, i wciąż są na tyle blisko odbiorców, że ci im wierzą.
- Makrotwórcy i celebryci - zasięg i rozpoznawalność. Drodzy i najbardziej widoczni dla regulatorów i konkurencji, więc zgodność z przepisami musi być bez zarzutu.
- Eksperci - trenerzy, dietetycy, farmaceuci, lekarze. Tu potrzebna jest skrajna ostrożność: pokazywanie suplementu przez autorytet medyczny może upodobnić go do leku, a kodeks branżowy opisany niżej zakazuje sygnatariuszom wykorzystywania lekarzy, farmaceutów i pielęgniarek w reklamach suplementów.
Ramy prawne: oświadczenia, oznaczanie reklam i przepisy o reklamie suplementów
Tę część marki z zagranicy najczęściej lekceważą. Do każdego posta twórcy o Twoim produkcie mają zastosowanie cztery warstwy przepisów.
1. Oświadczenia zdrowotne i żywieniowe obowiązują także twórców
Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 obejmuje oświadczenia w każdym przekazie handlowym, w tym w reklamie. Post sponsorowany jest przekazem handlowym. Oznacza to, że twórca może używać wyłącznie oświadczeń zdrowotnych i oświadczeń żywieniowych dopuszczonych w unijnym rejestrze oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych, na określonych w nim warunkach stosowania. „Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego” może zadziałać. „Dzięki temu przestałam łapać przeziębienia” albo „to naprawia stawy” już nie. To, że twórca ujął to osobiście, nie zmienia faktu, kto na tym korzysta.
2. Reklama musi być oznaczona, i to po polsku
Prezes UOKiK opublikował w 2022 roku rekomendacje dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów. Najważniejsze punkty, w podsumowaniu PARP:
- Oznaczenie umieszcza się w widocznym miejscu, na początku opisu lub nagrania, wyraźnie oddzielone i czytelne.
- Profile polskojęzyczne używają polskich oznaczeń, takich jak #reklama, #materiałreklamowy, #współpracareklamowa czy #płatnawspółpraca. Angielskie tagi, takie jak „#ad”, nie są zalecane, a samo „#współpraca” nie wystarcza.
- Same narzędzia platform, takie jak oznaczenie płatnego partnerstwa, nie wystarczają; UOKiK zaleca łączenie ich z własnym oznaczeniem twórcy.
- Przychód z linków afiliacyjnych czy kodów rabatowych to wynagrodzenie i wymaga oznaczenia. Podobnie powtarzające się prezenty od tej samej marki.
- Odpowiedzialność dzielą twórcy, agencje i reklamodawcy, a umowy powinny dawać marce prawo żądania poprawek.
Te zasady są egzekwowane. W 2023 roku UOKiK nałożył na producenta suplementów Olimp Laboratories i trzech twórców kary o łącznej wysokości ponad 5 mln zł za kryptoreklamę, wskazując, że marka zalecała niejasne hashtagi, np. tag z nazwą marki, zamiast wyraźnych oznaczeń (Cowzdrowiu). Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił później odwołanie spółki, jak podaje Fitness Media. Kary za naruszenie zbiorowych interesów konsumentów mogą sięgać 10% obrotu z poprzedniego roku (PARP). Tę samą zasadę na poziomie unijnym przedstawia Influencer Legal Hub Komisji Europejskiej.
3. Polskie przepisy dotyczące reklamy suplementów
Zgodnie z prawem unijnym oznakowanie, prezentacja i reklama suplementu diety nie mogą przypisywać mu właściwości zapobiegania chorobom ludzkim, ich leczenia ani wyleczenia. Polska dokłada własną warstwę w art. 27 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia: marketing suplementów nie może stwierdzać ani sugerować, że zbilansowana i zróżnicowana dieta nie dostarcza odpowiednich ilości składników odżywczych (MDL Kancelaria Prawna). „Z samego jedzenia tego nie dostarczysz, więc bierz to” to częsty tekst twórców i częste naruszenie. Inspekcja sanitarna (GIS i lokalny sanepid) nadzoruje treść oświadczeń, a UOKiK oznaczanie reklam (Biotechnologia.pl).
Poza przepisami obowiązuje branżowy Kodeks Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety, stosowany od 2016 roku i wiążący sygnatariuszy. Wymaga umieszczania w reklamach słów „suplement diety” i zakazuje wykorzystywania lekarzy, farmaceutów i pielęgniarek. Nawet jeśli go nie podpisałeś, polscy detaliści i agencje często oczekują, że reklamy będą z nim zgodne.
4. Przepisy się zaostrzają
Rządowy projekt nowelizacji ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia UD247, zaplanowany do przyjęcia w trzecim kwartale 2026 roku, rozszerza kary pieniężne na naruszenia w zakresie prezentacji, reklamy i promocji (KPRM). Według Codozasady maksymalna kara wzrosłaby z 30- do 100-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Wcześniej dyskutowano także propozycje odrębnych przepisów o reklamie suplementów (Prawo Żywnościowe). Przed każdą dużą kampanią sprawdź stan prac z polską kancelarią.
Brief, którego twórcy mogą się trzymać
Większość naruszeń zaczyna się w briefie. Brief z poleceniem „opowiedz, jak się po nim czujesz” zaprasza do oświadczeń, których nie wolno użyć. Dobry brief suplementowy daje twórcom swobodę w formie i zero swobody w oświadczeniach.
- Daj listę dozwolonych oświadczeń. Skopiuj po polsku dopuszczone brzmienie dla każdego składnika aktywnego, z warunkami stosowania, np. minimalną ilością w dziennej porcji i % RWS, na którym się opiera.
- Daj listę zakazanych sformułowań. Nazwy chorób, „leczy”, „łagodzi objawy”, „zapobiega”, „zastępuje leki”, „nie dostarczysz tego z jedzenia”, zdjęcia sylwetki przed i po powiązane z produktem.
- Ustal oznaczenie. Dokładne polskie oznaczenie, jego miejsce, ustną informację o reklamie w filmie i dodatkowo narzędzie platformy do oznaczania płatnego partnerstwa.
- Dopuść osobiste doświadczenie, ostrożnie. „Biorę to codziennie rano do śniadania” to rutyna. „Naprawiło mi sen” to oświadczenie.
- Wymagaj akceptacji przed publikacją. Scenariusze lub wersje robocze trafiają do marki przed publikacją, a umowa pozwala żądać zmian i usunięcia.
- Trzymaj się etykiety. Wszystko, co pada, musi zgadzać się z polską etykietą załączoną do powiadomienia GIS. Jak zbudować listę dozwolonych sformułowań, wyjaśniamy w tekście czego nie pisać na etykiecie suplementu.
Kody afiliacyjne, whitelisting i płatne promowanie
Kody i linki sprawiają, że marketing z twórcami staje się mierzalny. Są też formą wynagrodzenia, którą trzeba ujawnić, więc zasady oznaczania dotyczą każdego posta z kodem.
- Jeden kod na twórcę, łatwy do wypowiedzenia i wpisania. Śledź użycia kodów niezależnie od atrybucji do ostatniego kliknięcia, bo duża część kupujących po poście twórcy wyszukuje markę, zamiast klikać w link.
- Prowizja czy stała stawka. Prowizja wyrównuje interesy, ale nagradza twórców, których odbiorcy kupiliby i tak. Wiele marek łączy stałą stawkę z mniejszą prowizją.
- Kody wyciekają. Serwisy agregujące kody rabatowe szybko je przejmują. Ustal daty końca i obserwuj użycia z nieoczekiwanych źródeł.
Whitelisting to prowadzenie płatnych reklam z konta twórcy albo wspólnie z nim. W Meta służą do tego reklamy partnerskie, a w TikToku Spark Ads. Często działa to lepiej niż kreacje z konta marki, bo reklama wygląda jak post, któremu ludzie już ufają. Dwa zastrzeżenia: płatny zasięg zwielokrotnia widownię każdego niezgodnego z przepisami zdania, a prawa do wykorzystania, okres i zgody na edycję muszą być w umowie, zanim wydasz budżet.
Mierz przyrost sprzedaży, nie tylko użycia kodów
Użycia kodów mówią, kto użył kodu, a nie kogo przekonano. Część tych kupujących to lojalni klienci, którzy szukali rabatu. Żeby zobaczyć, co twórcy naprawdę wnoszą, patrzymy na sprzedaż przyrostową:
- Grupy kontrolne. Prowadź twórców falami i zostaw część tygodni, regionów lub segmentów odbiorców bez aktywności jako punkt odniesienia.
- Wyszukiwania marki. Obserwuj wyszukiwania nazwy marki w Google i na Allegro w dniach po publikacji posta.
- Nowi i powracający klienci. Kod, z którego korzystają głównie obecni klienci, to rabat, a nie pozyskanie.
- Ponowny zakup. Suplementy zwracają się przy drugim i trzecim zamówieniu. Porównaj odsetek ponownych zakupów u klientów pozyskanych przez twórców i z innych kanałów.
- Ankiety po zakupie. Jedno pytanie „skąd o nas wiesz?” wyłapuje kupujących, których nie złapie żaden link śledzący.
Oceniaj twórców po koszcie pozyskania przyrostowego nowego klienta i po ponownych zakupach, a nie po polubieniach czy wyświetleniach.
Kolejność startu kampanii i podział budżetu
W takiej kolejności prowadzimy pierwszą kampanię z twórcami dla marki z zagranicy wchodzącej do Polski.
| Etap | Co się dzieje | Gotowe, gdy |
|---|---|---|
| 1. Podstawa prawna | Ostateczna polska etykieta, złożone powiadomienie GIS, gotowe listy dozwolonych oświadczeń i zakazanych sformułowań | Kancelaria specjalizująca się w prawie żywnościowym sprawdziła listę oświadczeń |
| 2. Gotowość półki | Produkt na stanie i dostępny w co najmniej jednym kanale, w którym odbiorcy twórców mogą go kupić | Zamówienie testowe zostało dostarczone |
| 3. Wstępna lista twórców | Weryfikacja widowni, przegląd dotychczasowych treści sponsorowanych pod kątem nawyków w oświadczeniach i oznaczeniach | Lista zatwierdzona, sprawdzone konflikty z umowami z konkurencją |
| 4. Umowy i brief | Obowiązki oznaczania, akceptacja przed publikacją, prawo do poprawek, prawa do wykorzystania i whitelistingu, zasady kodów | Umowy podpisane, briefy potwierdzone |
| 5. Fala wysyłek produktu | Produkt wysłany do grupy mikrotwórców, pierwsze posty zweryfikowane | Treści sprawdzone, najlepsze haczyki wskazane |
| 6. Płatna fala twórców | Twórcy średniej wielkości i więksi publikują z kodami, grupa kontrolna zachowana | Posty opublikowane i poprawnie oznaczone |
| 7. Promowanie | Najlepsze zgodne z przepisami posty idą jako reklamy partnerskie lub Spark Ads | Znany koszt pozyskania przyrostowego nowego klienta |
| 8. Przegląd i utrzymanie | Analiza przyrostu i ponownych zakupów, wybór stałych ambasadorów | Uzgodniony plan współprac na kolejny kwartał |
W przewodniku nie podajemy liczb dla podziału budżetu, bo zależy on od kategorii, poziomu cen i miksu kanałów. Planujemy natomiast zestaw pozycji:
- Wysyłki produktu - produkt i transport dla obdarowanych twórców.
- Wynagrodzenia i prowizje twórców - stałe stawki, prowizje i umowy ambasadorskie.
- Płatne promowanie - budżet mediowy na treści twórców.
- Weryfikacja prawna - sprawdzenie list oświadczeń, umów i scenariuszy o dużym zasięgu.
- Pomiar - śledzenie, ankiety i koszt utrzymania grupy kontrolnej.
- Rezerwa - na zwiększenie współpracy z twórcami, którzy wyraźnie działają.
Jeśli chcesz planu współprac z twórcami zbudowanego wokół Twojego produktu, Twoich oświadczeń i pierwszych kanałów w Polsce, napisz do nas.
Źródła
- Rekomendacje Prezesa UOKiK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów (PDF)
- PARP - reklamowanie towarów i usług przez influencera w świetle prawa i rekomendacji UOKiK
- Cowzdrowiu - 5 mln zł kary za kryptoreklamę suplementów diety
- Fitness Media - Olimp Laboratories przegrywa w sądzie z UOKiK
- Komisja Europejska - Influencer Legal Hub
- Unijny rejestr oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych
- MDL Kancelaria Prawna - zasady dotyczące reklamy suplementów diety
- Biotechnologia.pl - reklama suplementów diety przez influencerów, kontrola GIS i UOKiK
- Traple Konarski Podrecki - Kodeks Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety
- KPRM - projekt nowelizacji ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (UD247)
- Codozasady - projekt nowelizacji ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia
- Prawo Żywnościowe - planowane zmiany w zakresie reklamy suplementów diety
- Meta Business Help Center - reklamy partnerskie
- TikTok Business Help Center - Spark Ads